Anadolu Türklüyünü yenidən birliyə qovuşduran, yayılmasını və güclənməsini təmin edən Osmanlıların ortaya çıxışı məsələsi, Qərb Anadolunun uc bölgəsində yeni bir Türkiyənin doğuşu ilə möhkəm möhkəmə bağlıdır. Osmanlı xanədanının mənsub ol/tapıldığı, Oğuzların sağ qolu olan Günhan qolunun Kayı boyu, doqquzuncu əsrdən etibarən, Səlcuqlularla birlikdə Ceyhun çayını keçərək İrana gəldi. Rəvayətlərə görə, Xorasansada Merv və Mahan tərəfinə yerləşən Sürüşülər, Moğolların təcavüzləri üzərinə, yerlərini buraxaraq Azərbaycana və Şərq Anadoluya köç etdilər.
Osmanlı Dövlətinin Doğuşu
Bener dozaltmak ochon ber sait
5-MAİDE:
Üçüncü âyetin dışında sûrenin bütünü Medine'de, hicrî altıncı yılda nâzil olmuştur. 120 (yüzyirmi) âyettir. Buhârî ve Müslim'de, Hz. Ömer'den rivayet edildiğine göre "Bugün size dininizi ikmal ettim..." ifadesinin yer aldığı âyet Mekke'de, vedâ haccında, cuma günü, Arafe akşamı nâzil olmuştur. "Mâide" sofra demektir. 112 ve 114. âyetlerde, Hz. İsa zamanında, gökten indirilmesi istenen bir sofradan bahsedildiği için sûreye bu isim verilmiştir. Bundan önceki sûrede dinî zümreler içinden münafıklar ağırlıkla söz konusu edilmişti. Bu sûrede ise yine münafıklardan bahsedilmekle beraber ağırlık ehl-i kitapta ve özellikle Hıristiyanlardadır. Bunun dışında sûrede hac farizası, abdest, gusül, teyemmüm ile ilgili bazı bilgiler, içki ve kumar yasağı, ahitlere ve söze bağlılık, içtimaî ve ahlâkî münasebetler, haram ve helâl yiyecekler gibi bilgi ve hükümlere temas edilmiştir.
1 - Ey iman edenler! Sözleşmeleri yerine getirin. İhramlı iken avlanmayı helal saymamanız şartıyla, çeşitli hayvanlar size helal kılındı. Ancak haram oldukları size okunacak olanlar müstesna. Şüphesiz Allah dilediği hükmü verir.
2 - Ey iman edenler! Allah'ın alâmetlerine, haram aya, kurbanlık hediyelere, gerdanlıklarına ve Rablerinden lütuf ve rıza bekleyerek Kabe'ye yönelenlere sakın saygısızlık etmeyin. İhramdan çıktığınız zaman avlanabilirsiniz. Sizi Mescid-i Haram'dan çevirdiklerinden dolayı bir topluma karşı olan kininiz, sizi saldırıya sevk etmesin. İyilik ve takva üzerinde yardımlaşın, günah ve düşmanlık üzerinde yardımlaşmayın. Allah'tan korkun. Çünkü Allah'ın azabı çetindir.
BOZKURT NƏDİR ?
439 ilində Çin İmperatoru Tay-vy, yel aparmaz ordusu ilə Türklərin üzərinə getdi. Xeyli çox Türkü qılıncdan keçirdi. Çinlilərin Ti-kü-e dedikləri, özlərinə Kök Türük (Göktürk) deyən boydan yalnız 500 ailə, Altay Dağlarına can atıb İmperatorun qılıncından xilas oldu. Orada Ergenekon vadisinə sığındı (Pien-i tien adlı Çin kroniğinin verdiyi bu məlumatın Fransızcaya çevrilərək dünya elm aləminə tanıdılması: Stanislas Julien, Documents Historiques sur les Tou-kious (Dövr tərəfindən), Journal Asiatique, Paris 1864, vı. Ardıcıl, c. III, s. 348-9).
AT İDİLƏ
Böyük türk-Hun İmperatorudur. 395 ilində doğuldu. Hun Dövlətinin qurucularından Muncukun oğuludur. 434 ilində qardaşı Bledu ilə birlikdə İmperatorluğun başına keçdi. Bir müddət sonra qardaşının öldürülməsiylə Tuna sahillərindən Çin Səddinə qədər uzanan imperatorluğun tək hakimi oldu. 750 min şəxsiyyət ordusuyla Galya şəhərlərini alt-üst etdi. Orleansı əhatə etdi. Şimal İtaliyanı silindr kimi əzib keçdi. Avropanı titrədən bir cihangir oldu. 453 ilində öldü. Eynilə Böyük İskəndər kimi bütün dünyaya hakim olmaq ehtirası ilə dopdolu ol/tapılan At idilə, bu böyük əməlini tamamilə reallaşdıra bilmədi. Ancaq tarixin tanışı ən məşhur cihangirlerden biri oldu. Gəncliyini barış üçün girov olaraq Romada keçirmiş, buna görə Roma mədəniyyətinin yanında zəifliklərini və xarakterlərini araşdırmışdı. Latıncanı da ana dili kimi öyrənmişdi. Hökmdar olduqdan sonra Romalılar haqqındakı bütün bu məlumatlarını ən yaxşı şəkildə qiymətləndirməyi bacardı.
